sago

Waar kan ik dit nog kopen (S)?

Sago
Een zetmeelproduct dat wordt gewonnen door het merg uit verschillende soorten palmen, zoals de sagopalm te persen. Sago bestaat vooral uit koolhydraten en amper uit vitaminen noch vetten of eiwitten. Het is in bepaalde gebieden in Indonesië zoals op de Molukken het hoofdbestanddeel van het dagelijkse voedsel. Dit zetmeelproduct was vroeger overal in Nederland te koop. Van sago wordt pap en brood gemaakt. Bekend is de sago uit Ambon. Nu kunt u het vooral krijgen in de Indische toko.

Savon de Marseille
Savon de Marseille is een en al historie. Een beetje te vergelijken met onze ossengalzeep.
De Franse minister Colbert en de markies De Seignelay bepaalden in 1688 dat zeep voor 72% uit natuurlijke producten zoals palmolie, kopraolie en olijfolie moesten bestaan.
In en rond Marseille zijn nog slechts drie fabrieken die de authentieke zeep maken. Dat zijn La Compagnie du savon de Marseille, La savonnerie du Sérail en Le savonnier Marius Fabre in Salon-de-Provence. Dit betekent niet dat de Marseillezeep in de Franse supermarkt van inferieure kwaliteit zou zijn. Het meest bekend zijn de witte blokken van 300 of 600 gram met vooral palm- en kopraolie en de groene blokken met 40 tot 50% olijfolie. Overigens wordt Marseillezeep ook in Turkije gemaakt. Daar zitten veel minder natuurlijke oliën in. De percentages op de verpakking worden niet eens vermeld.
De zeep wordt aanbevolen om huidproblemen te verhelpen. Het is voor 100% biologisch afbreekbaar en gaat lang mee.
Savon de Marseille is ook geschikt als wasmiddel en helpt om allerlei vlekken te verwijderen. Even de vlek nat maken en er met het blok flink over strijken en inwrijven. Het is ook een uitstekende allesreiniger en ontvetter.
In Nederland kunt u de zeep makkelijk via internet kopen.
Als u veel meer over het product wilt weten, moet u eens kijken op savondemarseille.com

Legerschoenpoets
In de kleuren zwart en bruin. Zie militaria4you.com. Daar kunt u ook terecht voor poetsborstels en talloze andere attributen.

Schoenveter aan de rol
Ga naar vetersonline.nl. Hier vindt u ruim 300 soorten veters van de rol die voor elke lengte gemaakt kunnen worden en van allerlei materialen zijn vervaardigd. Deze webwinkel heeft de grootste sortering veters van ons land. Je kunt het zo gek niet bedenken, of ze hebben het.

Schrijfmachine
Als u echt niet aan de computer wilt, bent u een beetje dom. Gelukkig kunt u op de advertentiesites op internet spotgoedkoop nieuwe en gebruikte schrijfmachines kopen. Dan moet u wel iemand anders laten zoeken, want u heeft kennelijk geen internet. Met wat spiritus op een tandenborstel poetst u de letters schoon.

(Ouderwets) snoep
U vindt talloze webshops op internet. Bijvoorbeeld hetzoethoudertje.nl. Oud snoepgoed zoals borsthoning, dropveters, duimdrop, kandij, ouwel, toverbal, zoethout, trekdrop en zwart-wit kun je allemaal nog kopen.

Snorrenvet
Salvador Dali en inspecteur Clouseau konden niet zonder. En ook de grootste speurneus aller tijden Hercule Poirot had altijd een potje bij zich. Deze Belgische detective verfde ook zijn
haar. Niet uit ijdelheid, zo zei hij, maar om de natuurlijke kleur van zijn haren weer terug te krijgen.
We hebben het over pommade voor de snor of wel snorrenpommade. Diverse mannen hebben de afgelopen jaren bij mij geklaagd dat zij deze substantie haast niet meer kunnen kopen. Dat is juist. Er zijn weliswaar veel snordragende mannen, maar meestal gebruiken ze geen pommade om hun snor in allerlei richtingen te manoeuvreren.
Toch kunt u het nog wel kopen en zeker bij de speciaalkapper.
In de meeste gevallen vindt u slechts één merk en dat is Pinaud dat al bijna 200 jaar bestaat en vooral in de Verenigde Staten bekend is. Vraag naar Clubman Pinaud. Uiteraard heeft u ook een snortrimmertje, snorkammetje en snorborsteltje nodig. Kijk eens op pomade-online.nl
De echte liefhebber moet de website handlebarclub.co.uk bezoeken.
Een handlebar is een al dan niet omgekeerd fietsstuur en het is tevens de vorm van de snor van de leden van deze club uit Londen die in 1947 werd opgericht. Elke eerste vrijdag van de maand komt een aantal van hen bijeen in de Windsor Castle pub in de Engelse hoofdstad.
U kunt alleen lid worden als uw snor de volgende kenmerken vertoont: ‘a hirsute appendage of the upper lip, with graspable extremities’. Vrij vertaald: een bovenmatig aanhangsel van de bovenlip met overmatige uitersten.
Op deze Engelse site vindt u allerlei merken moustache wax. Van Brother’s Love Bavaria Moustache Styling Pomade tot English leather Moustache Wax.
Ach, eigenlijk kunt u het smeerseltje ook zelf maken. Koop zuivere bijenwas en zuivere vaseline. Gebruik dit in gelijke delen. Smelt de bijenwas in een hittebestendig schaaltje dat je in een pannetje kokend heet water zet. Voeg na het koken de vaseline toe en een theelepel schoensmeer in de kleur van uw snor. Goed roeren en laten afkoelen en de substantie met duim en wijsvinger op de snor wrijven.

Snuiftabak
Deze tabak wordt niet gerookt en niet gepruimd maar gesnoven. De tabak is redelijk populair in Marokko en onder Marokkaanse jongeren in ons land. Sommige ouderen gebruiken het nog als volksmiddel tegen verkoudheid. Bij deoudeleeuw.nl kunt u diverse smaakjes kopen.

Snus
Je spreekt het uit als snoes. Snus is een vochtige soort tabak en wordt gemaakt in Zweden en Noorwegen. In Zweden is snus de nationale variant van rookloos nicotinegebruik. Van het nicotinepoeder moet je een bolletje maken, maar er zijn ook zakjes. Die schuif je onder je bovenlip. Na een kwartiertje is de smaak verdwenen.
In bijna alle EU-landen is het verboden om snus te verkopen. Je mag het wel gebruiken.
Snus-liefhebbers kunnen het in Zweden bestellen. Zie snusshop.eu

Raamspionnetje
U kent ze vast nog wel, het ouderwetse raamspionnetje wat u soms nog in de oude Amsterdamse volkswijken vindt. Het wordt ook wel een stoepkijker genoemd. Daarmee kun je vanaf de bovenverdieping zien wie er voor de deur staat. Er zijn overigens mensen die beweren dat je net zo goed een brommerspiegel kunt kopen, of een trottoirspiegel van een
vrachtwagen. Die is normaal gesproken aan de dakrand van een truck gemonteerd om de grond naast de cabine te zien.
Raamspionnetjes zijn zeer moeilijk te koop. De firma Weijntjes aan het Singel in Amsterdam heeft ze zeker. Zie www.weijntjes.nl. In deze winkel kost een raamspion inclusief bevestigingsbeugel ruim 50 euro.

Starclean
Unieke speciaalpoets die reinigt en beschermt. Voor goud, zilver, edelstaal, koper, aluminium, glas keramiek, chroom, enzovoorts. Er is Starclean Power Pro en universeelpoets. Zie novisell.nl

Steenzeep
Om Belgisch hardsteen en ander natuursteen schoon te maken gebruik je steenzeep. Kijk op everpolish.nl voor dit product voor kalkhoudend natuursteen. Heeft en sterk reinigende werking en geurt naar amandelen. Steenzeep van Akemi is ook prima.

Stempels
De winkel voor allerlei soorten stempels zoals lakstempels en blinddrukstempels is De Posthumuswinkel aan de Sint Luciënsteeg 23-25 in Amsterdam. Zie ook posthumuswinkel.nl

(Ouderwetse) sudderplaat, sudderpitje
Wordt gebruikt op een gaspit voor het langzaam garen en stoven van gerechten. Hiermee wordt aanbranden voorkomen. Het materiaal is van gietijzer. Koop er een met een handgreep. Een sudderplaat is ook handig omdat op veel gastoestellen tegenwoordig een sudderpitje ontbreekt. Sommige vlamverdelers, ook wel treefje genoemd, hebben een uittrekbaar handvat. Er zijn gebruikers die er twee op elkaar stapelen.
Diverse mensen met een gastoestel laten de monteur langskomen die de pitten opnieuw instelt zodat de kleinste pit alsnog een sudderpit wordt. Dat kun je ook zelf doen. De knoppen eraf halen en als je geluk hebt, zit er onderin een klein stelschroefje. De vlam aanzetten, klein zetten en draaien aan het schroefje, net zo hoog of laag als u wilt.
Bij het merk Boretti kan een sudderplaat als accessoire worden aangeschaft. Bovendien kan de vlam bij deze fornuizen ook nog getrimd worden door middel van een stelschroefje.
Bij merken zoals Atag, Pelgrim en Etna is meestal wel een sudderpitje aanwezig, maar dat is om veiligheidsredenen achter op het kookgedeelte geplaatst.

Snijbonenmolen
De oerdegelijke snijbonenmolen van PeDe is niet meer verkrijgbaar, maar Westmark heeft een goed alternatief. Te koop bij onder meer Blokker, Marskramer en Bol.com.
Een beroemd merk is Porkert. Wordt gemaakt in Tsjechië. Zie vuurenrook.nl

Stijfsel / Crack free
Door wasgoed te behandelen met stijfsel wordt het gemakkelijker om te strijken. Er gaat niets boven een mooi gestreken overhemd, een diner op een gesteven tafellaken, of slapen onder fris gesteven lakens. Klederdracht bestaat alleen bij de gratie van stijfsel. Stijfsel wordt gebruikt voor schorten, mutsen, vitrage, wiegbekleding, gehaakte kleedjes, het Friese kostuum, voor poppengordijntjes en doopjurken. Daarnaast vormt stijfsel een beschermende vuil- en zweetafstotende laag waardoor kleding langer mee gaat.
Stijfsel werd ook gebruikt als bindmiddel voor soep of sauzen.
Het is ook in bad te gebruiken, omdat stijfsel een heilzame werking heeft op de huid. Vooral bij baby’s met een droge huid, jeuk of blaasjes. Het zou ook helpen tegen huidschimmel en zelfs tegen diarree. In dat geval twee suikerlepeltjes stijfsel opeten. Ook zou het helpen bij waterpokken. Een flinke hoeveelheid stijfsel in het warme badwater doen.
Stijfsel dient ook als plakmiddel en voor de vervaardiging van papier-maché en voor modelbouw. Daar kun je ook behangplaksel voor gebruiken.
Nog heel wat Nederlanders hebben behoefte aan stijfsel. Het bekendste merk was Crack Free. Dat is een Engels woord en betekent gewoon kreukvrij. Wie denkt dat dit product uit een Engelstalig land komt, heeft het mis. Het komt uit De Krim en dat is in dit geval niet het schiereiland bij de Zwarte Zee, maar een dorpje in de buurt van Hardenberg in de provincie Overijssel.
Dit turfgebied werd rond 1900 door de boeren ontgonnen en vervolgens werden er aardappelen verbouwd. In 1906 kwam er een aardappelmeelfabriek met de naam Internos. Na een faillissement in 1911 werd een aantal boeren eigenaar en begon een succesvolle herstart. Het werd de belangrijkste fabriek in het streekdorpje. Er werden puddingpoeders en lijmsoorten gemaakt en vanaf de jaren dertig edelstijfsel onder de naam Crack Free. In 1975 werd de fabriek verkocht aan Scholten Honing en later aan Avebe. Eind vorige eeuw werd de productie stopgezet. Het fabrieksgebouw is thans een monument.
Crack Free werd al snel een populair product, maar in het moderne huishouden hebben de meeste mensen geen zin meer om te stijven.
Het merk werd uiteindelijk verkocht aan CSM en daarna aan Heinz, maar dit bedrijf liet het product doodbloeden. In 2006 werd de merknaam gekocht door Jan Claes, eigenaar van het Belgische bedrijf Remy, een grote producent van rijstzetmelen. Sindsdien is het weer volop te koop. Zoals bij Trekpleister, de grote winkels van AH, Boni, DA-drogisterijen, Deen, Jumbo, Sligro, MT en Spar. Zie ook www.crackfree.nl.
Tegenwoordig wordt stijfsel gemaakt van rijstzetmeel. Dat is beter dan het vroegere aardappelzetmeel, omdat het makkelijker doordringt in de vezels. Het is verkrijgbaar als vast stijfsel en in vloeibare vorm. Jan Claes zegt: ‘Ik raad de consument aan om de vloeibare vorm te kopen. Dat is veel makkelijker. Toevoegen tijdens de laatste spoelbeurt in het wasverzachtersbakje. Dan moet je er geen wasverzachter aan toevoegen.’
Stijfsel in poedervorm of in korrels wordt in koud water opgelost. Het gedroogde linnen moet vervolgens in de oplossing worden gedoopt en daarna vochtig worden gestreken. Het kan ook in een beetje koud water worden opgelost en daar een voldoende hoeveelheid kokend water aan toevoegen. Niet laten koken.
Crack Free is niet het enige stijfselmerk. Zo kunt u terecht bij ‘De Originele Volendammer Stijfsel’ (www.stijfsel.nl), een onderdeel van stomerij ’t Wasbeurtje in Volendam. Ook bestaat het vloeibare stijfsel van het merk Nibro.
Eigenaar Herman Stafleu van drogisterij Hermanusje in hartje Jordaan in Amsterdam (Westerstraat 138) maakt zelf stijfsel. Zie www.hermanusjevan alles.nl. Stafleu noemt zijn merk met een knipoog naar Crack Free ‘kreukvrij’. Hij zegt: ‘Het wordt door jong en oud gekocht. Jongeren vinden het leuk hun spijkerbroek te stijven, vandaar. De verkoop stijgt. Vooral als er hier markt voor de deur is en er veel toeristen zijn.’
Een lezeres weet te melden dat zij in de jaren vijftig tegen haar zin in op de vakschool voor meisjes zat, waar de leerlingen van een juffrouw allerlei vervelende huishoudelijke klusjes moesten doen en zelfs haar ondergoed moesten wassen. De meiden namen wraak. Ze behandelden de kruisjes van haar onderbroeken met stijfsel. De lerares was des duivels.

Stinkende gouwe
Stinkende gouwe is een vaste plant met gele bloemen. Het kruid en de wortel worden in geneesmiddelen toegepast. Het zou helpen tegen astma, – maag- en galziekten evenals tegen een gevoelige lever. Het schijnt ook te helpen tegen zwakke ogen, staar, wratten en …impotentie. En natuurlijk wordt er ook thee van getrokken.
Er wordt ook beweerd dat met stinkende gouwe de lichaamsbeharing sterk afneemt. U moet dan de bladeren op kokend heet water gooien en laten intrekken en zich tweemaal per dag met dit goedje wassen. Als ik u was, zou ik toch voor de bikini-wax gaan. Een kilo van deze kruiden kost ruim 20 euro.
Zie ook www.degroeneluifel.nl

Stoommachine
Als kleine jongen had ik, zoals veel jongetjes in die tijd, een ministoommachine die je zelf in elkaar moest zetten. Ik spreek nu over de beginjaren zestig van de vorige eeuw. Waarschijnlijk was het merk Wilesco. Dat is een bekend Duits merk en in 1912 bedacht door Wilhelm Schröder. De letters van zijn naam zitten in de naam van het merk verstopt.
In de jaren vijftig ging Wilesco zich op stoommachines voor kinderen toeleggen. Het doel van een stoommachine is op bescheiden schaal uit water en vuur mechanische energie opwekken en de energie gebruiken voor verschillende aandrijfmodellen.
Bij de stoommachine is de omzetting van energie goed zichtbaar: het vuur onder de ketel brengt het water aan de kook. Daardoor ontstaat stoom. De stoom gaat door een leiding naar een cilinder. Je moest alleen oppassen dat er voldoende water in het ketelhuis met kijkglas zit en ook een goed werkend overdrukventiel komt van pas. Verbrandingsmotoren hebben allang de stoommachines verdrongen, maar de miniatuurstoommachine blijft een mooi stukje speelgoed.
Het is een prachtig cadeau voor bijvoorbeeld opa en oma om aan hun jonge kleinkinderen te geven. Want de stoommachine is het begin van de industriële revolutie en wat is er mis om jongeren in het digitale tijdperk de beginselen van de techniek bij te brengen.
In de meeste speelgoedzaken van tegenwoordig kun je geen stoommachine meer kopen, maar ze worden gelukkig nog wel gemaakt. Rolf Sweering uit Almere is importeur van Wilesco. Zijn hele leven staat in het teken van deze machines. Hij vertelt: ‘Mijn vader had een groothandel aan de Kloveniersburgwal in Amsterdam. Bart Smit kwam in zijn jonge jaren uit Volendam op de fiets naar ons toe om spullen voor zijn eerste speelgoedwinkel te halen.’
Sweering stelt met voldoening vast dat de stoommachines weer aan een voorzichtige comeback bezig zijn. ‘Pappa’s en mamma’s en opa’s en oma’s willen kinderen weer op een vertrouwde manier op jonge leeftijd kennis laten maken met de techniek en kinderen vinden het ook hartstikke leuk om energie op zo’n simpele en boeiende wijze op te wekken. Dat is weer eens wat anders als een printplaat.’
De goedkoopste stoommachine kost nu circa 75 euro. De duurste is waarschijnlijk de D24 stationaire stoommachine van Wilesco die 635 euro kost.
Wilesco maakt niet alleen stoommachines. Op www.blikkenspeelgoed.nl vindt u een enorm assortiment.
De stoommachine kunt u kant-en-klaar kopen maar is ook eenvoudig zelf in elkaar te zetten. Zoals bekend draait de machine op spiritus of op spiritusblokjes, beter bekend als Esbit. Deze vaste brandstoftabletten werden in 1932 uitgevonden door de Duitser Erich Schumm. Esbit is een afkorting van Erich Schumm Brennstoff In Tabletten.
Er zijn behalve Wilesco ook andere fabrikanten. Zoals Böhm Stirling, Hielscher en Mamod.

Superol
Ik vond het als kind ongelooflijk vies spul, maar het hielp wel bij beginnende keelpijn en het was ook nog betrekkelijk goedkoop: bijna kokhalzend gorgelen met een geel tabletje Superol, opgelost in een kopje water. Het had de kleur van ochtendurine.
Het wordt niet meer gemaakt. Althans…
Volgens de laatste producent Chefaro bleek het procedé erg ingewikkeld te zijn en het vervaardigen werd te duur. Bovendien werd het steeds minder verkocht en meestal is dat de belangrijkste reden.
Diverse Superolisten missen het ontsmettende tabletje. Het kon vaak een echte keelontsteking voorkomen. Dit allemaal dankzij de stof oxychinolinesulfaat.
Maar Superol hielp ook bij kleine verwondingen en kleine brandwonden. Bij verwondingen tien tabletten oplossen in een theekopje water. Watten in de oplossing dompelen en de wond bevochtigen. Bij verbrandingen waren vijf tabletjes voldoende. Duivenmelkers waren ook gek op Superol. De tabletjes werden in water opgelost en daarmee werden dierenverblijven waaronder duivenhokken ontsmet. Ook werd het bij planten gebruikt als desinfectans tegen schimmels en bacteriën. De tabletjes werden opgelost in een plantenspuit en verneveld over de plant.
Gelukkig is er nog een handige drogist die Superol zelf maakt. Bijvoorbeeld bij de online drogisterij Bik & Bik in Leiden. Ga naar www.bik-bik.nl en en vul in de zoekopdracht superol in.
Bik & Bik staat voor Paul Bik en zijn zoon Geert. Maker Paul Bik vertelt: ‘Er was een klant die zwoer bij Superol. Toen heb ik het zelf maar gemaakt. Ik heb gekozen voor poeder want dat valt onder de chemicaliën. Zou ik er pilletjes van maken dan moet ik een RVG-nummer aanvragen ter beoordeling van het geneesmiddel en dan wordt het veel te duur. Bovendien is poeder veel makkelijker dan een pilletje want je moet het toch oplossen en in een tablet zitten vooral vulstoffen.’
De naam Superol heeft Paul Bik overgenomen: ‘Als Chefaro daar moeilijk over doet, dan hoor ik het wel.’
De potjes met drie gram Superol, goed voor 30 tabletjes, zijn te koop voor €6,35.
Drogisterij Boerhaave in Leiden verkoopt nu ook zelfgemaakte Superol maar noemt dat Superspoel. Hij verkoopt ze in tabletvorm, net als toen.

0
0

Naast vader en echtgenoot kent het breed publiek mij van de wekelijkse huishoudpagina in De Telegraaf. Hier schreef ik tussen 2001 en maart 2016 liefst 758 afleveringen van de wekelijkse en zeer populaire huishoudrubriek. Nu ben ik voor mezelf begonnen met de Huishoudbode. Misschien wel de meest omvangrijke website in en rond het huis.