wecken

Wecken

Wecken is het bewaren van levensmiddelen door deze luchtdicht af te sluiten in glazen potten of wel conserveren en vervolgens te steriliseren of te pasteuriseren. Dat is een methode met verhitting en snelle afkoeling.De ontdekker van het wecken is de vergeten Duitser Rudolf Rempel die zijn patent in 1895 verkocht aan Johann Weck. J. Weck & Co is nog altijd de toonaangevende fabrikant van inmaakketels, weckglazen en inmaakringen.
Bij het wecken moet u zich zoveel mogelijk houden aan de beproefde methode-Weck. Hygiëne, goede apparatuur en vooral goede schone glazen potten spelen daarbij een belangrijke rol. Ondanks de opmars van de diepvries worden alleen al in Duitsland elk jaar één miljard potten geweckt. Wecken is ook populair in de voormalige Oostbloklanden. Een belangrijke reden is, dat er veel moestuinen zijn, maar ook omdat de elektriciteit nog wel eens wil uitvalt waardoor alles in de diepvries kan bederven.
In Nederland wordt voedsel vaak ingemaakt, maar lang niet altijd via de methode-Weck. Nederlanders sparen vooral potjes zoals de glazen potten van Hak met luchtdicht afsluitbare deksel. De procedure is tamelijk eenvoudig. Maak de potjes en het deksel goed schoon met heet water en soda. Daarna afspoelen met heet water. Stel dat u er sperziebonen in wilt doen. Vul de potjes dan met schone, rauwe bonen en stop die er netjes in. Vul de glazen pot helemaal met water. Dan het deksel erop. Vervolgens de potten in de weckketel. Sommige mensen gebruiken andere ketels. De weckketel met koud water vullen totdat de potten ondergedompeld zijn. Vervolgens aan de kook brengen en twee uur laten doorkoken. Na die twee uur de ketel uitzetten en de glazen potten laten afkoelen. Tijdens de afkoeling ontstaat het proces van vacuüm trekken. Vervolgens op een donkere plaats bewaren. Deze methode wordt vaak gekozen omdat deze potjes veel makkelijker zijn dan de echte weckpotten met beugel en ringen die nogal eens lastig te openen zijn.

Hoe moet je wecken?

  • Gebruik verse producten van goede kwaliteit.
  • Oogst groente en fruit uit eigen tuin bij voorkeur als ze net rijp zijn.
  • Gebruik uitsluitend weckpotten en weckflessen. Deze zijn speciaal geschikt om in te maken.
  • Gebruik geen beugelflessen of potten waarvan het deksel ook na het weckproces permanent door middel van beugels dan wel klemmen op zijn plaats wordt gehouden. Hygiëne is heel belangrijk. Was de potten dus goed voor gebruik en het liefst met soda. Spoel ze daarna goed af. Zet ze daarna tien minuten in een grote pan met kokend water. De weckketel is hiervoor ook zeer geschikt. Laat ze hierna uitlekken op een schone theedoek.
  • Doordat de potten/flessen tijdens het wecken heel erg heet worden, kunnen ze sneller barsten. Zorg ervoor dat de hele pot/fles onder water staat en let op dat de weckketel niet overkookt. Volg nauwkeurig de aangegeven kooktijden op. De sterilisatie begint pas wanneer het water kookt. Laat de potten/flessen na de sterilisatietijd in de ketel afkoelen.
  • Door groenten en fruit te blancheren, houden ze hun oorspronkelijke kleur en smaak. Spoel de producten direct na het blancheren onder koud water om het gaarproces te stoppen. Gebruik nooit het blancheervocht bij de verdere bereiding. Schenk de vloeistof tot 2-3 cm onder de rand om te voorkomen dat de sluitringen barsten of vervormen tijdens het steriliseren.
  • Door de verhitting ontstaat er in de pot een overdruk, waardoor hete lucht, damp en vloeistof naar buiten worden geperst. Doordat de klemmen op de pot zitten, kan er niets van buiten naar binnen. Na het wecken ontstaat er door het afkoelen van de pot een onderdruk (vacuüm) in de pot. Door de normale druk in de buitenlucht wordt het deksel op de pot geperst. Hierdoor kan een langhoudende afsluiting worden gegarandeerd. De klemmen die tijdens het wecken zijn gebruikt, zijn nu overbodig geworden en moeten na het afkoelen worden verwijderd. Dit is tevens een controle of alles goed is gegaan. Zoniet dan ligt het deksel los op de pot. Dit is tevens de reden waarom de fabrikanten adviseren geen beugelflessen te gebruiken.

Houdbaarheid
Groenten, fruit en eenvoudige gerechten die bereid zijn in water, blijven minstens een jaar goed. Zet altijd een datum op het etiket. Voor producten op olie geldt dat ze na een tot twee maanden intrekken het lekkerst smaken. Daarna kunt u ze tot een jaar bewaren.
Als u kruiden, paddenstoelen of fruit hebt gedroogd, let er dan goed op dat alles droog is. Als er een vochtig exemplaar tussen zit, kan dat gaan rotten en zo de rest aantasten. Gedroogde producten blijven zes tot acht maanden goed. Bewaar ze op een droge plek.
Jam en gelei met suiker blijven het hele jaar goed. Als de producten zijn ingemaakt in siroop, bijvoorbeeld citroensiroop of muntsiroop, blijven ze maar een maand goed. Maak hiervan dus kleine hoeveelheden. Voor producten in brandewijn geldt: hoe langer ze staan, hoe lekkerder ze worden. Wacht daarom op zijn minst twee maanden voor u de fles opent.

Benodigdheden

  • Wie veel weckt, moet de aanschaf van een automatische weckketel overwegen. De automatische ketel heeft als voordeel dat deze een ingebouwde thermostaat heeft. U heeft met een automatische ketel geen extra thermometer nodig.
  • Voor het luchtdicht afsluiten van de weckpotten en flessen hebt u goede weckringen nodig. Als er oneffenheden in zitten, kunt u de weckpotten en flessen niet goed afsluiten. De ringen moeten een natuurlijke rubberen geur hebben. Kook de ringen voordat u gaat wecken twee tot drie minuten in water waar een scheut azijn aan is toegevoegd.
  • Voor het afsluiten van de potten en flessen heeft u weckklemmen nodig. Ze zijn vervaardigd uit roestvrij staal en hebben een gelijkblijvende veerkracht wat voor het afsluiten van de potten zeer belangrijk is. Nog een groot voordeel is dat de klemmen klein en handig zijn en heel eenvoudig geplaatst kunnen worden. Het grootste voordeel echter is dat de potten heel eenvoudig te stapelen zijn tijdens het weckproces.
  • Het morsen behoort tot het verleden met de weck-vultrechter. Deze praktische trechter, vervaardigd uit kunststof, helpt u bij het snel vullen van de potten. Door de opzetrand bent u er zeker van dat de trechter stevig op de rand van de pot blijft staan.
  • Voor elke ketel heeft u een rooster nodig. Het is namelijk beter dat de potten niet direct op de bodem van de ketel staan, zodat ze tijdens het koken niet kunnen gaan bewegen door de luchtbellen die ontstaan wanneer het water kookt. Ook zal er een gelijkmatiger hitteverdeling zijn, ook onderin de potten.
  • Een glastang voorkomt verbrande vingers. U kunt daarmee veilig de hete potten uit de ketel halen, ook wanneer de potten dicht op elkaar staan. Dit kleine apparaatje heeft u zeker nodig.

Waar te koop?
De tijd is voorbij dat u bij een winkel in huishoudelijke apparatuur veel weckspullen kunt kopen. U kunt de benodigdheden wel via internet aanschaffen. De grootste aanbieder is weckonline.eu.

Tips

  • Kokend hete potjes op een natte doek zetten om springen te voorkomen.
  • Ketels en potten kunt u heel voordelig kopen op rommelmarkten en bazaars.
  • Mensen die twist-off-deksels of plastic schroefdeksels gebruiken, vullen de potten helemaal tot de rand. Ook worden ze vaak na het wecken op de kop gezet. U hoort dan na enige tijd een plop. Er is een vacuüm ontstaan, waardoor de kans op bederf sterk vermindert. Na een half uur mogen de potten weer rechtop.
  • Er zijn mensen die de potten schoonmaken en daarna steriliseren in de magnetron.
  • Weckpotten kun je heel leuk graveren.
  • Veel mensen die geen of nauwelijks suiker mogen, wecken fruit met zoetstof.
  • Vaak hebben mensen een probleem om weckflessen te openen. Er zijn mensen die een stopnaald tussen deksel en afsluitring steken. Dan hoor je dat er lucht in de fles komt, waardoor het deksel los laat.

Welke producten wecken?
Vrijwel allerlei soorten groente en fruit worden geweckt. Overigens wordt er steeds meer fruit geweckt en steeds minder groente. Sperziebonen zijn veruit favoriet bij de groente. Bij fruit is het zogeheten kleinfruit zoals aardbeien, frambozen, bessen en bramen in zwang. Het maken van jam is populair. Dat geldt ook voor het inmaken van appelmoes. Bepaalde groenten zoals spruitjes en boerenkool worden niet ingemaakt omdat deze groente pas in de winter goed is en dan gelijk gegeten kan worden. Ook wordt er relatief weinig spinazie en andijvie geweckt. Geweckte bloemkool en broccoli wordt vies gevonden.
Voorbeelden van het wecken van fruit:

  • Marmelade/gelei van citroen, sinaasappelen, rode bessen, appels, vlier.
  • Sauzen van rode bessen, bramen, pruimen, vlier, sinaasappel, citroen.
  • Chutneys van appel, pruim, rode bes, courgette, pompoen, abrikoos.
  • Vruchten op sap: appel, peer, pruim, kers.
  • Vruchten in wijn: stofperen, pruimen.
  • Er wordt heel af en toe ook nog vlees geweckt, maar dat is uitstervend.
0
0

Naast vader en echtgenoot kent het breed publiek mij van de wekelijkse huishoudpagina in De Telegraaf. Hier schreef ik tussen 2001 en maart 2016 liefst 758 afleveringen van de wekelijkse en zeer populaire huishoudrubriek. Nu ben ik voor mezelf begonnen met de Huishoudbode. Misschien wel de meest omvangrijke website in en rond het huis.